„Ćwiczenia z krajobrazu” instalacja Michaliny Budnik

Kuratorki wystawy Natalia Budnik i Aneta Lehmann zaprosiły do refleksji nad projektowaniem przestrzeni publicznej kilkoro artystów i twórczych kolektywów: Michalinę Bigaj, Aleksandrę Cacha, Centralę (Małgorzata Kuciewicz, Simone De Iacobis), Piotra Jurka, Mateusza Salwę, SLA (Stig L. Andersson, Kristoffer Holm Pedersen, Cecilie Overgaard Rasmussen), Martę Urbańską. Tytułowa nawierzchnia stała się w ich koncepcji miejscem spotkania, definiującym nasze zachowanie i określającym czy w danej przestrzeni w ogóle możemy się spotkać.

„Jak wobec tego projektować przestrzenie publiczne? Jak myśleć o nich dziś, kiedy kontekstem są przyrodnicze i wspólnotowe niedobory? Czym jest, a czym może stać się współczesny miejski park? W rysunkach architektonicznych nawierzchnia jest abstrakcyjną płaszczyzną. Kiedy plany przechodzą do realizacji, nawierzchnia multiplikuje się, nabiera odczuwalnej masy, pokrywa się fakturami i tworzy miejsca. Architektura pęcznieje, zyskuje piętra. Roślinność rozgałęzia się i wspina, nie zawsze zgodnie z planem. Powstają kolejne nawierzchnie: dla stóp ludzkich, owadzich, zwierzęcych. Ulice, place i parki, sadzawki.” – czytamy w tekście kuratorskim.

Wizyta w dawnej łaźni w Nowym Porcie może stać się okazją do refleksji nad przyrodą w mieście, nad wspólnotą, nad możliwościami projektowania przyrody w warunkach miejskich. Starannie zaprojektowana ekspozycja za pomocą gestów artystycznych I sensorycznych przywołuje wrażenia krajobrazowe, zachęca do zabawy, staje się sama „nawierzchnią” do spędzania czasu: przysiadania, rozglądania się, odpoczynku lub pracy.

Tkanina Hoshi, którą przekazaliśmy GCSW posłużyła Michalinie Bigaj jako element instalacji „Ćwiczenia z krajobrazu”. Artystka przełożyła ruch powietrza – jeden z podstawowych sposobów w jaki doświadczamy krajobrazu – na warunki wnętrza. Tekstylna instalacja pozostaje w ciągłym ruchu, wprawiana w drganie przez strumienie powietrza generowane przez wentylatory, reaguje na warunki otoczenia, światło i obecność zwiedzających. To zasługa lekkości i plastyczności tkaniny, która poddaje się łatwo nawet delikatnemu powiewowi.  Subtelny, ciągły ruch przywołuje naturalne procesy: kołysanie roślin, falowanie wody, ruch chmur i zmienność krajobrazu. Wrażenie to wzmacnia wybrany przez artystkę do zadrukowania białego materiału, ciemny odcień zieleni oraz nieregularne plamy „mchu” naniesionego na tkaninę.

Zamontowana na długiej, mobilnej szynie zasłona pozostaje elementem podatnym na reorganizację. Możliwość przekształcania układu w czasie trwania wystawy przypomina, że przestrzeń nie jest dana raz na zawsze – wydarza się w relacji z użytkownikiem i jego decyzjami.

Wystawa odbywa się w Gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej, ul. Strajku Dokerów 5, Nowy Port do 10 stycznia 2027.