Gobeliny robią wnętrze

KU CHWALE I W TROSCE O CIEPŁO W PRZECIĄGACH

Oryginalnie duże rozmiary gobelinów, poza przedstawieniami rozbudowanych scen rodzajowych, tłumaczą prozaiczne powody – pierwotnie zaprojektowane były do okrywania i ocieplania ścian oraz minimalizowania przeciągów w pałacowych czy sakralnych wnętrzach.
Sztuka tkania gobelinów, zapoczątkowana w starożytności, praktykowana była przez wiele ośrodków – znały je Grecja, Chiny, Egipt, cywilizacje przedkolumbijskie.
Pierwszymi znanymi twórcami gobelinów byli Egipcjanie, którzy w latach 1483–1411 p.n.e. tkali bogato dekorowane płótna na potrzeby ceremonii pogrzebowych.
Gobeliny zachodnie przeżyły ogromny wzrost popularności w XIV wieku, kiedy to niektórzy królowie i arystokraci używali ich dla wygody w czasie podróży, podczas gdy inni eksponowali je jako symbole statusu i bogactwa.Te ikoniczne tkaniny były zazwyczaj zamawiane przez władców, bogatych mecenasów, szlachtę lub instytucje religijne w celu upamiętniania ważnych wydarzeń, uczczenia ważnych postaci, zilustrowania narracji historycznych.

GOBELINY, ARRASY CZY TAPISERIE?

Gobelin to według Wikipedii „gruba tkanina z wyplecionymi wzorami lub obrazami, używana jako ozdoba ścienna, ale też zasłona etc.”
Zamiennie używa się też określenia arras na ścienną tkaninę artystyczną naśladująca obraz, wyrabianą w manufakturach. Najsłynniejsze były arrasy wyrabiane we Francji, w mieście Arras (stąd nazwa) oraz we Flandrii. Tworzono je z cienkiej przędzy wełnianej z dodatkiem złotych oraz jedwabnych nici.
Dla porządku jednak, arrasami najczęściej nazywamy tkaniny wykonane w wiekach XV-XVI, cechujące się największym kunsztem w wykonaniu oraz bardzo dużymi rozmiarami. Te wykonywane później, już nieco skromniejsze, zwykle już są właśnie określane mianem gobelinów. Żeby zawirowań w kwestii nazewnictwa nie zabrakło, mamy jeszcze do czynienia z tapiseriami.
Tapiserie (inaczej werdiury) to najczęściej tkaniny monumentalne, w których odpowiednio wiązane wątki w splocie płóciennym, tkane na warsztatach pionowych lub poziomych, naśladują efekty malarskie (przejścia kolorystyczne, cieniowanie). Metaforycznie rzecz biorąc, używamy słowa gobelin, aby opisać coś, co składa się z wielu różnych, powiązanych ze sobą i wielowarstwowo poukładanych części. Metaforycznie rzecz biorąc, używamy słowa gobelin, aby opisać coś, co składa się z wielu różnych, powiązanych ze sobą i wielowarstwowo poukładanych części.
„Bogaty gobelin życia” to powszechnie używane wyrażenie, podobnie jak „gobelin emocji” oznaczający wiele różnych, mieszanych i związanych ze sobą emocji.

KOLOROWE WARSTWY WSPÓŁCZESNOŚCI

Gobeliny to opowiadane tkaninowymi splotami skomplikowane historie. Styl gobelinu odzwierciedlał kulturowe, religijne, historyczne i regionalne wpływy swoich czasów. Podczas gdy tradycyjne, dawne tkaniny operowały wzorami heraldycznymi (takimi jak sztandary, tarcze, odznaki zbrojne, herby) albo mitologicznymi, biblijnymi czy pasterskimi scenami rodzajowymi, to współczesne gobelinowe tkaniny wyróżnia zazwyczaj bogactwo barw oraz przeskalowane motywy roślinne, geometryczne czy abstrakcyjne. Wszystkie dodają wnętrzom wyrazistego, artystycznego charakteru, niejednokrotnie zderzając stare techniki tkackie z bardzo nowoczesnym wzornictwem. Obecnie tkaniny gobelinowe wykonywane są zmechanizowaną techniką żakardową przy wykorzystaniu mieszanek włókienniczych dostosowanych do wymagań współczesności. Kosztowność produkcji gobelinów wynika między innymi z konieczności stosowania wielu kolorów w osnowie tkaniny, co nie tylko podnosi cenę, ale też wymaga większego nakładu pracy. Z tego powodu coraz mniej europejskich tkalni zajmuje się tkaniem gobelinów. Powracające dziś znowu „na salony” gobelinowe motywy najbardziej przypominają tradycyjne azjatyckie wzory (pochodzące z Indii czy Chin), które zazwyczaj przedstawiały symbole duchowe, magiczne, roślinne lub przyrodnicze motywy. Sceny z florą i fauną to ulubione dziś motywy gobelinowych dekoracji – elementy inspirowane naturą we współczesnych wnętrzach zacierają granice między wnętrzem a zewnętrzem.

Tkaniny gobelinowe często mają bogate, nasycone kolory, takie jak błękity, turkusy, zielenie i brązy. Dodają one przestrzeni dramatyzmu i głębi, podobnie jak popularne dziś wielkoformatowe wzory tapetowe.
Można śmiało stwierdzić, że tradycja stosowania tkanin gobelinowych we wnętrzach nigdy nie przeminęła. Zawsze istniała grupa odbiorców ceniących tkacki kunszt i klasyczne wyposażenie, szukających w starych, sprawdzonych wzorach rozwiązań funkcjonalnych, i estetycznych zarazem.
Współczesne trendy namawiające do eklektyzmu i śmiałego łączenia starego z nowym, gładkiego z wzorzystym, szorstkiego z błyszczącym, odkrywają na nowo walory gobelinowych tkanin. Cenią je szczególnie za piękno i efekt warstwowości, jakie mogą wnieść do każdego wnętrza.
Gobeliny to doskonały sposób na włączenie do przestrzeni warstwy głębi, bogactwa, historii i faktury.